1.ต้อหินคืออะไร
ต้อหินเป็นโรคความเสื่อมของเส้นประสาทตาทำให้ลานสายตาหรือมุมมองของภาพแคบลงและการมองเห็นลดลงโดยความเสื่อมเกิดขึ้นอย่างถาวร การตรวจพบโรคแต่ระยะแรกเริ่มที่มีการสูญเสียเพียงเล็กน้อยและเริ่มรักษาจะช่วยชะลอโรคให้เสื่อมช้าลงได้

2.ต้อหินเกิดได้อย่างไร
สาเหตุส่วนใหญ่เกิดขึ้นจากความเสื่อมตามวัยโดยปกติลูกตาจะสร้างน้ำหล่อเลี้ยงในตาโดยระบายน้ำออกด้วยอัตราเท่ากันแต่เมื่อเป็นต้อหินทางระบายน้ำในลูกตาจะตัน
มีผลให้ความดันภายในลูกตาสูงขึ้นตาแข็งเหมือนหิน คนจึงเรียกว่า”ต้อหิน”
สาเหตุอื่นๆเช่น ต้อกระจกที่สุก, ซื้อยาหยอดตามาใช้เอง(เสตียรอยด์), อุบัติเหตุกระแทกตา เช่น โดนบอล โดนไม้ฟาดตา สอยผลไม้ตกกระแทกตา, ต้อหินจากโรคทางตาอื่นๆ เช่น เบาหวานขึ้นจอตารุนแรง เส้นเลือดดำในตาตัน ม่านตาอักเสบ เป็นต้น

3.ใครบ้างที่มีความเสี่ยงเป็นต้อหิน
-มีพ่อแม่พี่น้องเป็นต้อหินก็มีโอกาสมากขึ้น
-เมื่ออายุมากขึ้นก็เสี่ยงเพิ่มขึ้นพบว่าคนไทยที่มีอายุมากกว่า50ปี 100คนเป็นต้อหิน5คน

4.ต้อหินมีกี่ชนิด
  4.1ต้อหินมุมเปิด
-ไม่มีอาการใดๆในระยะแรกแต่เมื่อระยะท้ายจะมีลานสายตาหรือมุมมองการเห็นภาพแคบลง
ตามัวการมองเห็นลดลง หากไม่ได้รับการวินิจฉัยและรักษาอย่างทันท่วงทีก็จะทำให้ตาบอดได้ในที่สุด
   4.2ต้อหินมุมปิด
-แบบเฉียบพลันเช่น ปวดตา ตาแดง คลื่นไส้อาเจียน เห็นวงกลมจ้ารอบดวงไฟ ถ้าไม่รักษาอย่างรวดเร็วทันท่วงทีมีความเสี่ยงสูญเสียการมองเห็น
-แบบเรื้อรังแบบไม่มีอาการที่สังเกตได้ อาจมีอาการเช่น ปวดศีรษะ ปวดตา คล้ายไมเกรนเป็นๆหายๆ โดยเฉพาะช่วงเวลาแสงน้อยๆเช่นเช้ามืดหรือตอนค่ำ เป็นระยะเวลาหนึ่งจนเมื่อประสาทตาถูกทำลายแล้วจึงมีมุมมองของภาพแคบลง และการมองเห็นลดลงเป็นต้น
   4.3ต้อหินแทรกซ้อนจากภาวะอื่นๆ
-เกิดเนื่องจาก มีความผิดปกติจากโรคตาอื่นๆตามที่กล่าวมาแล้วเช่น เบาหวานขึ้นจอตา ม่านตาอักเสบ การผ่าตัดตาอื่นๆ

5.จะรักษาและชะลอต้อหินอย่างไร
เนื่องจากต้อหินเป็นภาวะความเสื่อมตามวัย การรักษามุ่งหวังการชะลอความเสื่อมของโรคเป็นหลัก
การรักษาไม่หายขาดต้องตรวจติดตามอาการตลอดชีวิต ต้อหินมุมเปิดมีเป้าหมายของการรักษาคือ เพื่อควบคุมความดันลูกตารักษาสมดุลของน้ำหล่อเลี้ยงภายในตาเพื่อชะลอความเสื่อมของโรค การรักษาอาศัยความร่วมมือและความมีวินัยของตัวผู้ป่วยเองเป็นหลัก
การรักษามีวิธีการต่างๆดังนี้
-รักษาด้วยยาหยอดลดความดันลูกตาโดยหยอดเป็นประจำทุกวัน เหมือนการกินยารักษาโรคประจำตัวอื่น เช่นเบาหวานความดันโรคหัวใจเป็นต้น
-รักษาด้วยเลเซอร์ เป็นการรักษาเสริมจากการหยอดยา ใช้เมื่อหยอดยาไม่ได้ผล
-รักษาด้วยการผ่าตัดทำทางระบายน้ำเมื่อรักษาด้วยยา หรือเลเซอร์ไม่ได้ผลแล้ว
ในขณะที่ต้อหินมุมปิดเป็นการรักษาด้วยเลเซอร์และการผ่าตัดเป็นหลัก การรักษาด้วยยาหยอดตาเพื่อชะลอความเสื่อมของโรค
การตรวจติดตามอาการของโรคเป็นระยะเป็นสิ่งสำคัญ โดยประเมินจากการวัดความดันลูกตา ตรวจลานสายตาและตรวจประสาทตาเป็นต้น

บทความจาก

พญ.กุลวรรณ โรจนเนืองนิตย์ จักษุแพทย์ต้อหิน

Kulawan Rojananuangnit MD. Glaucoma Specialist